نوشته اند مرحوم خواجه نصیر الدین طوسى آنچنان به تحصیل علوم عقلى و دینى علاقه داشت که شبها کمتر به خواب مى رفت و کتب متنوع و گوناگون در نزد خود مى گذاشت و اگر از یکى خسته مى شد به دیگرى مى پرداخت و براى آنکه کسالت را از خود دور سازد همیشه شبها نزد خود آب داشت و با آن رفع کسالت و خواب مى کرد. و در این شبها و در این مواقع که به کشف مغضلات و مشکلات علمى نائل مى آمد و از شدت فرح و انبساطى که در آن حالت وى را رخ میداد فریاد میزد: ((این ابناء الملوک من هذه اللذه ))
و شاید خواجه نصیر در دو بیت شعر مشهور خود اشاره به همین دوران شیرین زندگانى خود نموده که در خصوص اعتزال از لذائذ زندگى و بى اعتنائى به وجود و عدم آن و تمرکز افکار در یک نقطه و هدف عالى یعنى مطالعه و درس ، مى فرماید:

لذات دنیوی همه هیچ است نزد من               در خاطر از تغیر آن هیچ ترس نیست

روز تنعم و شب عیش و طرب مرا                   غیر از شب مطالعه و روز درس نیست

سید حسین بروجردى در نخبة المقال تاریخ ولادت و مدت عمر خواجه را بحساب ابجد در ضمن شعرى چنین گفته است .

ثم نصیر الدین جده الحسن                  العالم النح یرقدوه الزمن

میلاده (یا حرز من لا حرز له)                و بعد (داع)قد اجاب سائله

جمله یا حرز من لا حرزله بحساب ابجد مى شود که 597 که حاکى از تاریخ تولد اوست و کلمه (داع )بحساب ابجد مى شود 75 سال که مدت عمر اوست .

                             مردان علم در میدان عمل ،سید نعمت الله حسینی ، ج1 ، بخش دوم

شدت علاقه خواجه نصیرالدین طوسى (ره) به کسب علم
[عناوین آرشیوشده]